Ahkaf Sûresi, 1. Ayet

[Kur’ân-ı Kerîm]

حٰمٓ

[Türkçe Transkript]

Hâ-Mîm

[Mâtürîdî]

1. "Hâ-mîm."

2. “Kitabın indirilişi, sonsuz güç ve hikmet sahibi Allah'tandır.”

---

Bu âyetin tefsiri ile ilgili olarak daha önce gerekli açıklamaları yapmıştık.

[Etimolog]

Hâ Mîm (حم)

Celaleddin el-Suyuti, hurûf-ı mukattaa (kesik harfler) olarak bilinen bu ifadelerin yorumunda çeşitli görüşleri bir araya getirerek, bunların Allah'ın isimlerinden biri, Allah'ın bir yemini veya Rahman ve Rahim gibi belirli ilahi sıfatların kısaltmaları olabileceğini aktarırken, aynı zamanda bu harflerin Kur'an'ın mucizevi yönünü (i'caz) göstermek için kullanılan alfabe harfleri olduğu görüşüne de yer vermektedir. Râgıb el-İsfahânî, bu tür başlangıç harflerinin müteşabihat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ve kesin anlamlarının yalnızca Allah tarafından bilindiğini ifade etmekle birlikte, bu harflerin Kur'an'ın kendisinden teşekkül ettiği Arap alfabesine dikkat çeken ilahi sırlar olabileceğini belirtir. Batılı araştırmacılardan Theodor Nöldeke, başlangıçta bu harflerin surelerin yazıcılarına veya ilk nüsha sahiplerine ait isimlerin baş harfleri olduğu teorisini öne sürmüş, ancak daha sonra bu harflerin surelerin tanımlayıcı etiketleri, mistik sembolleri veya Hawâmîm (Hâ Mîm ile başlayan sureler) adı verilen belirli bir sure grubunun bir araya getirilme işaretleri olabileceği fikrine yönelmiştir. Arthur Jeffery, Batılı teorileri incelediği çalışmalarında bu harflerin erken dönem arşiv işaretleri, sure isimleri veya Süryani ve Arami litürjik gelenekleriyle bağlantılı ibadet ve okuma işaretleri olabileceği görüşü üzerinde durmaktadır. Angelika Neuwirth, harfleri Geç Antik Çağ litürjisi bağlamında ele alarak, bunları ilahi iletişimin başladığını gösteren akustik sinyaller veya giriş işaretleri olarak yorumlamakta ve metnin ilahi kökenli bir hitap olduğunu vurgulayan dikkat çekme unsurları olarak görmektedir. Gabriel Said Reynolds, bu gizemli harflerin Geç Antik Çağ dini ortamıyla olan bağlantısına dikkat çekerek, Süryani el yazmalarındaki kısaltmalara veya litürjik açıklamalara benzer bir işlev görebileceğini öne sürmektedir. Prof. Dr. Mustafa Öztürk ise bu harflerin Mekke dönemindeki tarihi bağlamına ve retorik işlevine vurgu yaparak, mukattaa harflerinin Arap müşriklerine kendi dillerinin yapıtaşları olan harflerle meydan okuma amacı taşıdığını ve Kur'an'ın i'caz yönünü pekiştiren semboller olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmektedir.