Abese Sûresi, 16. Ayet

[Kur’ân-ı Kerîm]

كِرَامٍ بَرَرَةٍۜ

[Türkçe Transkript]

Kirâmin berara(tin)

[Mâtürîdî]

15-16. "Seçkin ve erdemli elçilerin ellerinde."

---

"Sefera" yazanlar anlamındadır.

"Kirâm" yani Allah katında değerli "berara" ise yaptıkları işlerde iyi olanlardır. Nitekim şu ilâhî beyanda böyle anlatılmıştır: "Allah'ın kendilerine buyurduğuna karşı gelmeyen ve kendilerine emredileni yerine getiren melekler vardır".

[Etimolog]

Kirâm (كِرَامٍ)

Bu kelimenin kök harfleri kef, ra ve mim harfleridir. İbn Fâris, Mu'cem Mekâyîs el-Luga eserinde bu kökün temel anlamının bir şeyin kendi cinsinden en değerli olanı, şeref, asalet ve yüksek kıymet olduğunu belirtir. Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât adlı çalışmasında "kerem" kavramının her türlü noksanlıktan ve bayağılıktan uzak, onurlu bir varlık yapısını ifade ettiğini; buradaki kullanımın ise vahyi taşıyan meleklerin Allah katındaki üstün statüsünü, ilahi emanete olan sadakatlerini ve her türlü şaibeden uzak şerefli tabiatlarını nitelediğini açıklar. Toshihiko Izutsu, Kur'an'ın anlamsal alanında bu kelimenin ontolojik bir yüceliği temsil ettiğini; meleklerin sadece görevleri gereği değil, özleri itibarıyla da kutsal ve saygın varlıklar olarak seçildiklerini analiz eder. Prof. Dr. Mustafa Öztürk, kelimenin bağlam içindeki işlevine değinerek, bu sıfatın vahiy elçilerinin dürüstlüğünü ve ilahi mesajı ulaştırmadaki güvenilirliklerini simgelediğini, onların her türlü beşeri zaaftan münezzeh, son derece itibarlı varlıklar olduğunu ifade ettiğini aktarır.

---

Berarah (بَرَرَةٍ)

Bu kelimenin kök harfleri be, ra ve ra harfleridir. İbn Fâris, Mu'cem Mekâyîs el-Luga adlı eserinde bu kökün temel anlamının genişlik, doğruluk, itaat ve iyilik olduğunu belirtir. Râgıb el-İsfahânî, el-Müfredât eserinde kelimenin "bârr" veya "barr" sözcüğünün çoğulu olduğunu; meleklerin Allah’a olan mutlak itaatlerini, sadakatlerini ve kendilerine verilen görevleri büyük bir titizlik ve iyilikle yerine getirme özelliklerini ifade ettiğini kaydeder. Arthur Jeffery, The Foreign Vocabulary of the Qur'an adlı çalışmasında, kelimenin "salih/dindar" anlamındaki bu teknik kullanımının diğer Sami dillerindeki (İbranice ve Süryanice) benzer dini kavramlarla semantik bir paralellik gösterdiğini, ancak Arapça dil yapısına tamamen uyum sağladığını belirtir. Toshihiko Izutsu, bu kavramın "birr" (üstün iyilik) ile olan köklü bağına dikkat çekerek, meleklerin ahlaken kusursuz olduklarını ve ilahi iradeyle tam bir uyum içinde hareket ettiklerini analiz eder. Aisha Abdurrahman (Bintü'ş-Şâtı), kelimenin çoğul kalıbının (berarah) seçilmesine vurgu yaparak, bu formun Kur'an'da genellikle melekler için kullanıldığını ve onların yaratılıştan gelen, süreklilik arz eden mutlak iyilik ve itaat halini yansıttığını tahlil eder. Prof. Dr. Mustafa Öztürk, bu sıfatın meleklerin her türlü isyandan ve kötülükten arınmış, tertemiz ve son derece itaatkâr varlıklar olduklarını anlattığını ifade ettiğini aktarır.