Kıyamet Sûresi, 3. Ayet

[Kur’ân-ı Kerîm]

اَيَحْسَبُ الْاِنْسَانُ اَلَّنْ نَجْمَعَ عِظَامَهُۜ

[Türkçe Transkript]

Eyahsebu-l-insânu ellen necme’a ‘izâmeh(u)

[Mâtürîdî]

"İnsan, kemiklerini toplayıp birleştiremeyeceğimizi mi sanıyor?"

---

Cismâni Diriliş Hakkında Bâtınîler'e Cevap

Bâtınîler, kıyâmet günü dirilmenin sadece ruhlara yönelik olduğunu ve bedenlerin dirilmeyeceğini iddia etmişlerdir. İnsan, kemiklerini toplayıp birleştiremeyeceğimizi mi sanıyor? meâlindeki beyan onların bu görüşlerini geçersiz kılmaktadır. Çünkü bu âyet, dirilmenin ruhlara değil bedenlere yönelik olduğunu haber vermektedir. Allah Teâlâ’nın kemikleri zikretmesi, bedenlerin ayakta durması kemikler sayesinde olduğu içindir. Sonra kemikler, bedenlerin en katı ve en sert parçalarıdır. Kemiklerin toplanması, bedenin diğer parçalarının toplanmasını da gerektirir. Eğer dirilme sadece ruhlara yönelik olsaydı kemiklerin toplanmasından söz edilmezdi. Bâtınîler, ruhların latif ve şerefli olduğunu ve onların fâni olmayacağını, bedenlerin ise kesif ve bayağı olup fâni olduklarını söylemişlerdir. Durum onların iddia ettikleri gibi olsaydı “İnsan, kemiklerini toplayıp birleştiremeyeceğimizi mi sanıyor?” meâlindeki âyetin hiçbir anlamı kalmazdı. Çünkü kemikler çürüyüp gittikten sonra onlara göre bir araya toplanmayacaktır. O zaman durum tam da âyette bahsi geçen insanın zannettiği gibi olur. Bu durumda da “Evet, parmaklarına varıncaya kadar yeniden yapmaya gücümüz yeter” diye cevap vermenin de herhangi bir mânası olmazdı. Görmez misin ki parçalandıktan sonra kemiklerin bir araya getirilmesini inkâr etmeye sevk eden düşünce kişinin dünyada böyle bir olayı görmemiş olmasıdır. Eğer mesele Bâtıniyye’nin iddia ettiği gibi olsaydı âyette bahsi geçen inkâr, ruhanî nefisler ölümden sonra dünyada dirilmiş olarak bulunuyorsa reddedilmiş olurdu. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “De ki: ‘Onları ilk defa yaratmış olan diriltecek’”. Yüce Allah, dirilecek olanların başkası değil sadece ilk kez yaratılan nefisler olduğunu haber vermektedir.