Gâşiye Sûresi, 6. Ayet

[Kur’ân-ı Kerîm]

لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ اِلَّا مِنْ ضَر۪يعٍۙ

[Türkçe Transkript]

Leyse lehum ta’âmun illâ min darî’(in)

[Mâtürîdî]

6. "Onlar için kuru, dikenli bir bitkiden başka yiyecek yoktur"

7. "O da ne besler ne de açlığı giderir"

---

“Dârî” kelimesi hakkında ihtilaf edilmiştir. Kimi şöyle dedi: Ona darî’ denilmesi yedirildiklerinde kıvranmaları ve ne yapacaklarını bilmemelerinden ötürüdür. Kimi de onun, Allah Teâlâ’nın azaplarından bir tür azap olduğunu ve bilgisini kimseye açmadığını söylemişlerdir. Kimi de o bir bitkidir, Araplar onu bilirler. Yaş iken onu develer ve başka hayvanlar yer. Ama sararıp kuruduğu zaman hayvanlar artık onu yemez ve pis kokusu ve üzerindeki dikenlerin çokluğundan dolayı ondan tiksinti duyar. Ona bahar mevsiminde “şibrık” sararıp kuruduğu zaman da “darî‘” derler. Bu bitki dünyada iken hayvanları semirtmek ve onları açlıktan kurtarmak üzere iş görür. Allah Teâlâ o da ne besler ne de açlığı giderir kavl-i celîli ile semirtme ve açlığı giderme özelliklerini de gidererek sadece tiksinti verici özelliğine işaret etmiştir. Burada belirtilen husus şu İlâhî beyandaki gibidir; “Onlar dalbastı kiraz ve meyve yüklü muz ağaçları arasında.. “Sidr” aslında dünyada iken dikenli bir ağaçtır, âhirette ise dikensiz halde yeniden yaratılmıştır. Allah Teâlâ cennet şarabını meâlen şöyle anlatmıştır: “Bundan dolayı ne baş ağrısına tutulurlar ne de sarhoş olurlar”. Oysa dünyada iken şarap hem baş ağrısı yapar hem de sarhoşluk verir. Allah Teâlâ şarabın bu dünyadaki sözü edilen özelliklerini giderip, içenler için mahza bir lezzet olacağını bildirmiştir. Darî‘ de tam tersine semirtme ve açlığı giderme özelliklerinden arındırılıp tamamen tiksinti verici bir hale dönüştürülmüş olacaktır. En doğrusunu Allah bilir.